Usul
İki Tür Ödeme Emri
Temel mekanizmalar
Olağan ödeme emri - itiraz durdurur
Belgeye dayalı emir - derhal icra
Noter onaylı belgeler ve kambiyo senetleri
Bölge mahkemeleri
Ticaret sicili - kamuya açık
Özel icra memuru sistemi
Olağan usulde mahkeme dosya üzerinden ödeme emri verir; borçlu süresi içinde itiraz ederse alacaklının olağan dava açması gerekir. Belgeye dayalı usulde ise, kanunun saydığı nitelikteki belgeler - noter onaylı belgeler ve kambiyo senetleri bunların başında gelir - alacaklıya itiraza rağmen icraya başlama imkânı verebilir.
Hangi belgenin bu niteliği taşıdığı ve somut olaydaki sonuçları yetkili yerel hukuk bürosunca değerlendirilir.
Tedbir
Sürekli Ticarette Belgeyi Güçlendirmek
Buradan Türk ihracatçısı için doğrudan bir tedbir çıkar. Bulgaristan'a düzenli satış yapan bir üretici, mutabık kalınan bakiye için noter onaylı bir borç ikrarı veya kambiyo senedi alarak sonraki her temerrüdü olağan davadan icraya taşıyabilir. Maliyeti düşüktür, etkisi büyüktür.
Ayrıca Bulgaristan ticaret sicili kamuya açıktır; şirketin ortaklık yapısı, temsil yetkisi ve yıllık mali tabloları dosya açılışında incelenebilir. AB üyeliği nedeniyle Avrupa ödeme emri yönetmeliği de alternatif bir yol olarak değerlendirilebilir.
Zamanaşımı
Genel Kuraldan Daha Kısa
Süre
Dönemsel ödemelerde üç yıl
Genel süre beş yıl
Sürekli tedarik dönemsel sayılabilir
Kısa süre beklenenden sık uygulanır
Eskimiş dosyada kategori tespiti
Ödeme emri başvurusu süreyi keser
Bulgar hukuku dönemsel ödemelere ve belirli kategorilere üç yıllık, genel alacaklara ise beş yıllık bir süre uygular.
Sürekli tedarik ilişkileri çoğu zaman dönemsel ödeme olarak nitelendirilir; bu nedenle kısa süre, yabancı bir alacaklının beklediğinden çok daha sık uygulanır. Eskimiş bir Bulgar alacağında ilk iş, hangi kategoriye girdiğini belirlemektir.
Süreç ve Süre
Bulgaristan Alacağında Tahsilat Ne Kadar Sürer?
| Aşama | Tahmini Süre | Tahmini Maliyet |
|---|
Belge ve sicil incelemesi
Belgenin niteliği ve borçlunun durumu | 1–3 hafta | Düşük |
Ön hukuki temas
Bulgarca resmî ihtar | 2–5 hafta | Düşük |
Ödeme emri
Belgenin türüne göre | 2–5 ay | Düşük |
Olağan dava
İtiraz durdurucu ise | 10–20 ay | Orta |
İcra
Özel icra memuru marifetiyle | 3–7 ay | Orta |
* Süreler tahminidir; alacağın tutarına, borçlunun tutumuna ve dosyanın karmaşıklığına göre değişebilir.
SXB Yaklaşımı
Belgenin Türünü Önce Belirleriz
Bulgaristan dosyasında ilk sorumuz alacağın hangi belgeye dayandığıdır; çünkü bu, itirazın süreci durdurup durdurmayacağını belirler. Devam eden bir ilişkide ise bir sonraki dönem için belgenin güçlendirilmesini öneririz. Dava aşamasına geçilmesi gerektiğinde SXB Global, ilgili ülkede yetkili yerel hukuk bürolarının görevlendirilmesini koordine eder; hukuki hizmetler bu bağımsız hukuk profesyonelleri tarafından verilir.
Belge Nitelendirmesi
Alacağın dayandığı belgenin türü ve sonucu.
Ön Tahsilat Süreci
Bulgarca resmî ihtar ve bakiye mutabakatı.
İcra Koordinasyonu
Gerektiğinde Bulgaristan'da yetkili hukuk bürolarıyla koordinasyon.
Borçlu Araştırması
Ticaret sicili kayıtları ve mali tablolar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bulgaristan Alacak Takibi - SSS
İki ödeme emri türü arasındaki fark nedir?+
Olağan emirde borçlunun itirazı süreci durdurur ve alacaklının olağan dava açması gerekir; süre aylardan yıllara çıkar. Belgeye dayalı emirde ise kanunun saydığı nitelikteki belgeler, borçlu itiraz etse dahi icra işlemlerine başlanmasına imkân verebilir. Fark, elinizdeki belgenin türünden kaynaklanır.
Hangi belgeler bu imkânı sağlar?+
Noter onaylı belgeler ve usulünce düzenlenmiş kambiyo senetleri bunların başında gelir; imzalı bir borç ikrarı da koşulları taşıyorsa değerlendirilebilir. Hangi belgenin bu niteliği taşıdığı ve somut olaydaki sonuçları yetkili yerel hukuk bürosunca belirlenir.
Sürekli satış yapıyorum, ne yapmalıyım?+
Mutabık kalınan bakiye için noter onaylı borç ikrarı veya kambiyo senedi alın. İşlem maliyeti düşüktür ve tek seferlik yapılır; karşılığında sonraki her temerrüt olağan davadan çıkıp doğrudan icraya taşınır. Düzenli Bulgaristan satışı olan bir ihracatçı için yapılabilecek en yüksek getirili adımdır.
Borçlunun mali durumunu görebilir miyim?+
Evet, önemli ölçüde. Bulgaristan ticaret sicili kamuya açıktır; ortaklık yapısı, temsil yetkisi, sermaye ve yıllık mali tablolar dosya açılışında incelenebilir. Bu, ihtar göndermeden önce alacağın peşine düşmenin ekonomik olup olmadığını ve hangi hızla hareket edilmesi gerektiğini gösterir.
SXB Global Bulgaristan'da dava açar mı?+
SXB Global, alacak tahsilat çözümleri sunan bir danışmanlık ve koordinasyon merkezidir; hukuk bürosu değildir ve hukuki tavsiye vermez. Dava aşamasına geçilmesi gerektiğinde ilgili ülkede yetkili yerel hukuk bürolarının görevlendirilmesi koordine edilir; hukuki hizmetler bu bağımsız hukuk profesyonelleri tarafından verilir.
İlgili Pazarlar
Benzer Hukuki Çerçeveler ve Yakın Pazarlar