Usul
Karar Olmadan Takip
Temel mekanizmalar
Belgeye dayalı doğrudan icra takibi
Özel icra memuru (javni izvršitelj) sistemi
İtiraz hâlinde yargıya intikal
APR - ticaret sicili kayıtları
Kamuya açık mali tablolar
Sırpça usul dili
Fatura, teslim belgesi veya benzeri nitelikteki belgelere dayanılarak, alacaklı doğrudan icra takibi talebinde bulunabilir. Talep icra memuru nezdinde işleme alınır ve borçluya tebliğ edilir. İtiraz gelmezse takip kesinleşir ve banka hesabına yönelik işlemler dâhil icra adımları başlar.
Borçlu itiraz ederse takip durur ve uyuşmazlık yargı önüne gider. Yine de bu aşamaya kadar geçen süre birkaç haftadır; alacaklı, çok düşük bir maliyetle borçlunun tavrını öğrenmiş olur.
Şeffaflık
APR Kayıtları ve Muhatap Değerlendirmesi
Sırbistan ticaret sicili kayıtları ve şirketlerin yıllık mali tabloları kamuya açıktır. Bu, ihtar göndermeden önce borçlunun büyüklüğünü, ortaklık yapısını ve mali durumunu görmeyi mümkün kılar.
Türk ihracatçısı için pratik sonuç şudur: Sırbistan dosyalarında karar, alacağın peşine düşülüp düşülmeyeceğine dair değil, hangi hızla düşüleceğine dair verilir. Mali tabloları güçlü bir borçluda doğrudan takip; zayıf bir borçluda ise erken ve yapılandırılmış bir uzlaşma daha doğrudur.
Zamanaşımı
Ticari Borçlarda Daha Kısa Süre
Süre
Ticari sözleşmelerde kısa süre
Genel adi alacaklardan farklı
Kategorilere göre değişkenlik
Eskimiş dosyada ticari süre esas
İcra talebi süreyi keser
En sık yapılan hata genel süreyi varsaymak
Sırp hukuku, işletmeler arası ticari sözleşmelerden doğan borçlara genel adi alacaklara göre daha kısa bir zamanaşımı uygular; belirli kategorilerde ayrıca farklılıklar vardır.
Eskimiş bir Sırp alacağı genel süreye göre değil ticari süreye göre değerlendirilmelidir. Yabancı alacaklıların bu pazarda en sık yaptığı hata budur: genel süreyi varsayıp hâlâ tahsil edilebilir sanılan bir alacağın çoktan düşmüş olması.
Süreç ve Süre
Sırbistan Alacağında Tahsilat Ne Kadar Sürer?
| Aşama | Tahmini Süre | Tahmini Maliyet |
|---|
Sicil ve belge incelemesi
APR kayıtları ve fatura seti | 1–2 hafta | Düşük |
Ön hukuki temas
Sırpça resmî ihtar | 2–4 hafta | Düşük |
Doğrudan icra takibi
Karar beklenmeden | 3–8 hafta | Düşük |
Yargılama
İtiraz hâlinde | 10–20 ay | Orta |
Tahsil
Takip kesinleştikten sonra | 1–4 ay | Düşük |
* Süreler tahminidir; alacağın tutarına, borçlunun tutumuna ve dosyanın karmaşıklığına göre değişebilir.
SXB Yaklaşımı
Kısa Yolu Erken Kullanırız
Sırbistan dosyalarında doğrudan icra takibini geciktirmeyiz; düşük maliyetli ve hızlı olduğundan borçlunun gerçek tavrını erken ortaya çıkarır. Öncesinde APR kayıtlarını inceleyerek uzlaşma mı takip mi daha doğru olduğuna karar veririz. Dava aşamasına geçilmesi gerektiğinde SXB Global, ilgili ülkede yetkili yerel hukuk bürolarının görevlendirilmesini koordine eder; hukuki hizmetler bu bağımsız hukuk profesyonelleri tarafından verilir.
Sicil İncelemesi
APR kayıtları ve yıllık mali tablolar.
Doğrudan Takip
İcra memuru nezdinde sürecin başlatılması.
Ön Tahsilat Süreci
Sırpça resmî ihtar ve müzakere.
İcra Koordinasyonu
Gerektiğinde Sırbistan'da yetkili hukuk bürolarıyla koordinasyon.
Sıkça Sorulan Sorular
Sırbistan Alacak Takibi - SSS
Mahkeme kararı olmadan icraya başvurabilir miyim?+
Evet. Fatura, teslim belgesi veya benzeri nitelikteki belgelere dayanılarak mahkemeden karar alınmadan doğrudan icra memuru nezdinde takip başlatılabilir. Talep borçluya tebliğ edilir ve itiraz gelmezse takip kesinleşerek banka hesabına yönelik işlemler dâhil icra adımları başlar.
Borçlu itiraz ederse ne olur?+
Takip durur ve uyuşmazlık yargı önüne gider. Yine de bu aşamaya kadar geçen süre birkaç haftadır ve maliyeti düşüktür; alacaklı çok az masrafla borçlunun gerçek tavrını öğrenmiş olur. Bu bilgi, sonraki adımın dava mı yoksa yapılandırılmış uzlaşma mı olacağını belirler.
Borçlunun mali durumunu görebilir miyim?+
Evet, önemli ölçüde. Sırbistan ticaret sicili kayıtları ve şirketlerin yıllık mali tabloları kamuya açıktır; ihtar gönderilmeden önce borçlunun büyüklüğü, ortaklık yapısı ve mali durumu incelenebilir. Bu, kararın alacağın peşine düşülüp düşülmeyeceğine değil hangi hızla düşüleceğine dair verilmesini sağlar.
Takip mi, uzlaşma mı?+
Mali tabloları güçlü bir borçluda doğrudan takip başlatmak doğrudur; ödeme kapasitesi vardır ve baskı sonuç üretir. Mali durumu zayıf bir borçluda ise erken ve yapılandırılmış bir uzlaşma daha isabetlidir, çünkü sıraya girmeden önce anlaşmak tahsil edilebilecek tutarı belirler.
SXB Global Sırbistan'da dava açar mı?+
SXB Global, alacak tahsilat çözümleri sunan bir danışmanlık ve koordinasyon merkezidir; hukuk bürosu değildir ve hukuki tavsiye vermez. Dava aşamasına geçilmesi gerektiğinde ilgili ülkede yetkili yerel hukuk bürolarının görevlendirilmesi koordine edilir; hukuki hizmetler bu bağımsız hukuk profesyonelleri tarafından verilir.
İlgili Pazarlar
Benzer Hukuki Çerçeveler ve Yakın Pazarlar