Mahkeme Değil, Noter
Alacaklı, ödeme emri talebini elektronik sistem üzerinden notere iletir. Noter, talebi biçimsel olarak inceleyip emri çıkarır ve borçluya tebliğ eder. Borçlu süresi içinde itiraz etmezse emir kesinleşir ve doğrudan icraya konulabilir.
İtiraz gelirse dosya mahkemeye taşınır ve olağan yargılama başlar. Türk ihracatçısı için buradaki avantaj hız ve maliyettir: itiraz gelmeyen dosyalarda mahkeme aşaması hiç yaşanmaz.
Tedarik Sanayi ve Dağıtım Ayrımı
Macaristan ekonomisinde otomotiv ve elektronik tedarik sanayii ağırlıklı bir yer tutar. Bu sektöre satan bir Türk tedarikçisinin muhatabı genellikle kurumsal, belgeli ve ödeme davranışı öngörülebilir bir şirkettir; temerrüt varsa çoğu zaman teknik veya idari bir nedene dayanır.
Buna karşılık tüketim malı ve gıda dağıtımı tarafında daha küçük ölçekli, işletme sermayesine duyarlı şirketler yaygındır. Aynı ödeme emri usulü her ikisinde de kullanılır; fakat müzakere yaklaşımı farklıdır. Cégjegyzék ticaret sicili kayıtları, muhatabın hangi gruba girdiğini ihtardan önce gösterir.
Beş Yıl ve Kanuni Faiz
Macaristan Medeni Kanunu'nda sözleşmeden doğan alacaklar için genel zamanaşımı süresi beş yıldır ve alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işler. Bölgedeki üç yıllık sürelere alışmış bir alacaklı, Macar alacağını gereğinden erken zarar yazabilir.
Fizetési meghagyás başvurusu zamanaşımını keser; borçlunun yazılı ikrarı da aynı sonucu doğurur. Noter yolu hızlı ve düşük maliyetli olduğundan, müzakere sürerken zamanaşımı pozisyonunu korumanın en pratik yolu çoğu zaman erken başvurmaktır.
Macaristan, AB Geç Ödeme Yönergesi'ni uygular: ticari işlemler için adi faizin üzerinde kanuni bir oran ve tahsilat masraflarına karşılık maktu bir tazminat söz konusudur. Bu kalemler ödeme emri başvurusunda baştan rakamlandırılmalıdır, sonradan tartışmaya bırakılmamalıdır.
Macaristan Alacağında Tahsilat Ne Kadar Sürer?
| Aşama | Tahmini Süre | Tahmini Maliyet |
|---|---|---|
| Sicil incelemesi Cégjegyzék kayıtları ve mali tablolar | 1–2 hafta | Düşük |
| Ön hukuki temas Macarca resmî ihtar | 2–4 hafta | Düşük |
| Noter ödeme emri Elektronik başvuru ve tebliğ | 1–3 ay | Düşük |
| Mahkeme aşaması İtiraz hâlinde | 10–20 ay | Orta |
| İcra Emir kesinleştikten sonra | 2–6 ay | Orta |
* Süreler tahminidir; alacağın tutarına, borçlunun tutumuna ve dosyanın karmaşıklığına göre değişebilir.
Noter Yolunu Hızla Kullanırız
Macaristan dosyalarında ödeme emri başvurusunu geciktirmeyiz; elektronik ve noter eliyle yürüyen bu yol, itiraz gelmediğinde mahkemeyi tamamen devre dışı bırakır. Öncesinde sicil incelemesiyle muhatabın profilini belirler, müzakere tonunu buna göre kurarız. Dava aşamasına geçilmesi gerektiğinde SXB Global, ilgili ülkede yetkili yerel hukuk bürolarının görevlendirilmesini koordine eder; hukuki hizmetler bu bağımsız hukuk profesyonelleri tarafından verilir.