Tartışmasız Zorunlu İcra
Kanunun saydığı nitelikteki belgelere dayanan alacaklı, esas hakkında yargılama yapılmasını beklemeden icra sürecini başlatabilir. Noter huzurunda düzenlenmiş bir borç ikrarı bu belgelerin başında gelir.
Letonya'ya düzenli satış yapan bir Türk ihracatçısı için tedbir açıktır: çerçeve sözleşmenin veya mutabık kalınan bakiyenin noter huzurunda düzenlenmesi, sonraki temerrütte dava aşamasını tamamen atlatabilir.
Belgenin bu niteliği taşıyıp taşımadığı ve usulün uygunluğu yetkili yerel hukuk bürosunca değerlendirilir.
Riga Koridoru ve Aracı Yapısı
Letonya'nın ticari kimliğini belirleyen unsur, Riga limanı ve demiryolu üzerinden yürüyen transit ve lojistik ticaretidir. Bu, Türk ihracatçısının Letonyalı muhatabının çoğu zaman malı Letonya'da tüketen bir alıcı değil, bölgeye dağıtan veya yeniden sevk eden bir şirket olabileceği anlamına gelir.
Ayrım tahsilat açısından belirleyicidir: yeniden sevk eden bir şirketin ödeme gücü, kendi müşterisine bağlıdır ve mal varlığı ağırlıklı olarak stok ve alacaklardan oluşur. İcra planlaması buna göre yapılır.
Şirket sicili kamuya açıktır; ortaklık yapısı ve yıllık mali tablolar ihtar öncesinde incelenerek muhatabın hangi kategoride olduğu belirlenir.
Belge Yoksa Mahkeme Yolu
Noter belgesi bulunmayan dosyalarda alacak, mahkeme yoluyla takip edilir; belgeye dayalı alacaklarda ödeme emri usulü kullanılabilir ve AB üyeliği tanıma-tenfiz bakımından kolaylık sağlar.
Bu yolda süre ve masraf artar. Bu nedenle belgesiz dosyalarda önce yapılandırılmış bir uzlaşmayı ve bakiyenin noter huzurunda ikrarını hedefleriz; bu, hem mevcut dosyayı hem gelecek ilişkiyi güvenceye alır.
Üç Yıl, On Değil
Letonya, Ticaret Kanunu kapsamındaki ticari işlemlerden doğan alacaklara üç yıllık zamanaşımı uygular; Medeni Kanun'un adi borçlar için öngördüğü süre ise on yıldır.
Aradaki fark, hatayı pahalı hâle getirecek kadar büyüktür. Genel kaynaklarda çoğunlukla on yıllık rakam görünür; bu rakamla hareket eden bir alacaklı, aslında yedi yıl önce düşmüş bir alacağı canlı sanır. Ticari nitelik baştan teyit edilmelidir.
Letonya Alacağında Tahsilat Ne Kadar Sürer?
| Aşama | Tahmini Süre | Tahmini Maliyet |
|---|---|---|
| Belge ve sicil incelemesi Noter belgesi var mı, muhatap kim | 1–3 hafta | Düşük |
| Ön hukuki temas Letonca resmî ihtar | 2–4 hafta | Düşük |
| Zorunlu icra Noter belgesi varsa | 1–4 ay | Düşük |
| Mahkeme yolu Belge yoksa | 8–18 ay | Orta |
| Tahsil İcra memuru marifetiyle | 2–5 ay | Orta |
* Süreler tahminidir; alacağın tutarına, borçlunun tutumuna ve dosyanın karmaşıklığına göre değişebilir.
Noter Belgesini Hedefleriz
Letonya dosyalarında ilk sorumuz noter huzurunda düzenlenmiş bir belge olup olmadığıdır; varsa mahkemeyi tamamen atlarız. Yoksa müzakerede bunu hedefler, aynı zamanda muhatabın lojistik zincirdeki konumunu belirleriz. Dava aşamasına geçilmesi gerektiğinde SXB Global, ilgili ülkede yetkili yerel hukuk bürolarının görevlendirilmesini koordine eder; hukuki hizmetler bu bağımsız hukuk profesyonelleri tarafından verilir.